in Pau

In het zuiden van Frankrijk ligt op de uitlopers van de Pyreneeën de charmante stad Pau. Wie de tijd neemt er te zwerven, ontdekt dat het lijkt of het meerdere steden zijn. Voorzien van een boulevard met wandelpromenade is er het mondain ogende deel van Pau dat in de 19e eeuw ontstond toen de Europese beau monde er neerstreek vanwege het gezonde klimaat. In de schaduw daarvan heeft de natuur een stadsravijn gekerfd, waar eeuwenlang in een ruige buurt de armen moesten zien te overleven. De industrialisatie na de tweede wereld oorlog leverde wijken vol non-descripte flatgebouwen, maar juist daar zette de zonnewijzertoerist zijn schreden, omdat gemotiveerde leraren er met hun leerlingen verschillende zonnewijzers in de openbare ruimte realiseerden.

Start
Volgens Michel Lalloo, die op zijn website zo niet alle dan toch wel heel veel Franse zonnewijzers presenteerde, werden er in Pau drie tot stand gebracht op initiatief van Germea. Dat staat voor Groupe d'Entraînement et de Recherche pour les Méthodes d'Education Active, te vertalen met zoiets als “groep voor het ontwikkelen en onderzoeken van actieve onderwijsmethoden”. Ze hebben zelfs in de wijk Le Haneau een eigen gebouwtje vlakbij de drie zonnewijzers die we hopen te vinden. Mijn oude onderwijshart gaat daar sneller van kloppen en ik besluit tot een recherche sur place.

Sociaal Centrum
Tijdens onze speurtocht komen we terecht op de binnenplaats van het Centre Social de Haneau. Hoewel we van de drie zonnewijzers die we zoeken er nog geen één gevonden hebben, vinden we er hier één die we niet zoeken. Het is een robuuste houten equatoriale, waar de poolstijl van ontbreekt. We moeten er door een dikke glazen ruit naar turen, want het object staat binnen … in de schaduw. 

Een beetje ongemakkelijk voelen we ons wel, door de vele priemende blikken van kaartende senioren in een zaaltje achter ons. Dit bespoedigt ons vertrek en wij laten het object over aan zijn bezigheid: de tijd verbeiden, die hij niet kan aangeven.

Op de muur van de Supermarché
Van de gezochte zonnewijzers vinden we er uiteindelijk één. Dat is een heel bijzondere, die in de herfst van 2011 gemaakt is en in januari 2012 werd onthuld op de muur van een supermarché.

Om de constructie, het gebruik en de werking van een zonnewijzer te begrijpen, hebben drie meisjes en twee jongens tussen 14 en 17 jaar, samen met een medewerker van Germea er eerst een studie van gemaakt. Tijdens de vakantieweek construeerden ze vervolgens, onder leiding van een mediator van de stad Pau en een medewerker van het Centre Social, samen met de schilderes Fatima Rhioui een grote zonnewijzer. Onder leiding van Fatima schiepen de jongeren een kleurrijk decor dat de vreugde en vrolijkheid van de wijk uitstraalt en de diversiteit benadrukt door middel van verschillende symbolen: de zon die voor iedereen schijnt, de vredesduif, de oceaan, de gebouwen van Ousse-des-Bois, Pau als de bloemrijke stad...

Slot
Ik voel een diep respect voor de leerlingen en begeleiders die deze mooie zonnewijzer tot stand hebben gebracht. Het bedenken van een concept, het vinden van een geschikte plaats, het verkrijgen van toestemming van de gemeente, het motiveren van de leerlingen en het uiteindelijke uitvoeren van een dergelijk kunstwerk vraagt een grote inzet en een lange adem, is mijn ervaring. Maar dan heb je ook wat. We zijn ondertussen 15 jaar verder en de jongelui van toen, zijn nu rond de dertig. Als ze zo nu en dan terugkomen naar deze plaats, kunnen ze trots hun werk bekijken.

(Geschreven in Gan, mei 2023)

Geïnteresseerd in zonnewijzerkunde? Kijk eens op de website www.dezonnewijzerkring.nl