en de werken van Antoine Mazziotti

Niet zozeer het aantal zonnewijzers in Thônes verrast mij, want het zijn er maar twee, maar veel meer de maker ervan: Antoine “Tony” Mazziotti. Ik had voorheen nooit van hem gehoord, terwijl zijn productie indrukwekkend is, getuige de rij van 229 links naar zonnewijzers van zijn hand op zijn website. 

Tony Mazziotti is een Italiaanse steenhouwer die op latere leeftijd een van de 30 vooraanstaande Franse zonnewijzerbouwers is geworden. Hij heeft het steenhouwen geleerd bij zijn ooms en neven in de periode 1949 tot 1957. “Van de kant van mijn moeder zijn ze allemaal steenhouwers,” vertelt hij in een krantenartikel uit lang vervlogen tijden, “Mijn moeder werkte ook in de steengroeve. Toen ik klein was, woonden we in een steengroeve. Mijn grootvader, het hoofd van de familie, schold ons uit omdat we kinderen waren en hij wilde dat het werk goed gedaan werd.” De steenhouwerscultuur leeft in die tijd zo sterk in de familie, dat een oom er een boek over schrijft. Maar het werk betaalt te weinig en Tony emigreert naar Frankrijk, waar hij carrière maakt als chef bij een bouwbedrijf.

Het is heel natuurlijk dat Tony zijn beeldhouwgereedschap weer tevoorschijn haalt als hij wat meer vrije tijd krijgt. Hij wil zonnewijzers gaan hakken. “Ik beschikte over de basisvaardigheden. Het enige wat me nog te doen stond was de techniek van de zonnewijzers onder de knie krijgen.” De equatoriale zonnewijzers gaven weinig problemen. Een schaduwwerper loodrecht op de wijzerplaat en tussen iedere twee uurlijnen een hoek van vijftien graden. De schaduwwerper moet een hoek maken met het horizontale vlak die even groot is als de breedtegraad van de locatie waar de zonnewijzer geplaatst gaat worden.

De andere gevallen, zoals de horizontale en de verticale zonnewijzer leveren hem in eerste instantie problemen op. Doordat in de ochtenduren en avonduren de zon veel meer van opzij komt dan rond de middag, kunnen de uurhoeken niet allemaal even groot zijn. Om de hoeken te berekenen moet wiskundig gejongleerd worden met parameters. Tony Mazziotti krijgt dit in eerste instanties niet voor elkaar. Maar op een dag heeft hij buitengewoon geluk. Een bevriende bakker (!) leent hem een boek uit 1735 met de titel “Pour faire un cadran solaire facilement” (Hoe een zonnewijzer simpel te maken).

In dit oude boek vond de steenhouwer de bijna magische formules waarmee alle (?) zonnewijzers kunnen worden gemaakt, ongeacht hun oriëntatie. “Vanaf dat moment hadden mijn buurman Jean-Paul Peyraud en ik de sleutel in handen om op maat gemaakte zonnewijzers te realiseren. Niet iedereen heeft dat geluk.”

De zonnewijzerkunde als bron van geluk.

De wat kleinere werken van Mazziotti zijn uit echte steen gehouwen: "Ik gebruik steen uit Lucenay, die je alleen nog maar op sloopwerven vindt, omdat er geen steengroeven meer zijn. Soms werk ik ook met de zachtere gouden steen uit Chaumont bij Metz en het marmer uit Saint-Martin-de-Belle-roche bij Mâcon."

Tony bewerkt de zonnewijzers naar eigen fantasie en versiert zijn werken met windrozen en rozetten. Zoals de traditie voorschrijft voorziet hij de zonnewijzers allemaal van een spreuk. “De tijd vliegt” of “Ik druk me uit zonder te spreken” ... “Verspil je tijd niet” ... “Wie je ook bent, stop en drink” ... 

Op zijn website schrijft hij:

Mazziotti Antoine, ook wel “Tony” genoemd. Lid van de Société Astronomique de France. Ik ben een van de 30 zonnewijzermakers in Frankrijk.
Het maken van een verticale zonnewijzer is voor mij een passie.
Het basismateriaal is steen. Ik snijd, graveer en schilder. In Frankrijk schilder ik soms een zonnewijzer rechtstreeks op een gevel; elk werk is uniek. Ik kan ook glas-in-loodzonnewijzers maken om op een ruit te plaatsen, zodat de tijd zowel van binnen als van buiten kan worden afgelezen.
De finishing touch is meestal een citaat in het Latijn.
Mijn zonnewijzers zijn niet alleen te zien in Frankrijk, maar ook in Italië en Portugal. In 2000 heb ik ook een zonnewijzer gemaakt en geleverd in Louisiana. Ik signeer al mijn werken en ze zijn allemaal geregistreerd bij de Société Astronomique de France”.

Tony is permanent verbonden met de ster van de dag. 

“Zonder zon,” zegt hij, “kan ik niet leven.”

Wie een indruk wil krijgen van zijn werk, kan hiervoor zijn website bezoeken.

https://www.cadransolaires.com/cartella_album/album_foto.html

 

Geïnteresseerd in zonnewijzerkunde? Kijk eens op de website www.dezonnewijzerkring.nl