in Gernsbach (3)

Rond 1617 liet Johann Jakob Kast, wiens vader rijk geworden was met de handel in boomstammen, aan de Hauptstraße in Gernsbach een schitterend woonpaleis bouwen. Omdat het in later eeuwen in gebruik werd genomen als gemeentehuis heeft het de naam "Altes Rathaus" gekregen. Het wordt beschouwd als een van de mooiste en, vanuit kunsthistorisch oogpunt, belangrijkste woongebouwen uit zijn tijd in Zuid-Duitsland.

Als Johann Jakob voor zichzelf een stadspaleis wilde laten bouwen dat de aandacht trekt, is hij daar zeker in geslaagd. Het is een gebouw waar het oog onmiddellijk naar toe getrokken wordt. Dankzij het Faltblatt Sonnenuhren worden mijn ogen verder doorgetrokken (😏) naar de borstwering van de erker op de tweede verdieping, waar twee zonnewijzers verborgen zijn in de rijke renaissanceversieringen. Een webpagina die gewijd is aan het Alte Rathaus (https://www.gernsbach.de/startseite/leben/altes+rathaus.html) formuleert het heel mooi en daarom speel ik maar even leentjebuur: De twee zonnewijzers op de erker weerspiegelen de toenmalige belangstelling voor wetenschappelijke onderwerpen, zoals astronomie, en duiden op de opleiding van de bouwer.

Vanaf de straat is door mij veel waar te nemen, maar zeker niet alles. Ik kan wel inschatten dat de rechter wijzerplaat naar het oosten is gericht. In de folder staat, dat er dan dus parallelle uurlijnen zijn en dat weet ik ook wel, maar vanaf de straat zie ik dat niet. Wat ik zeker niet zelf verzonnen zou hebben is de informatie in het Faltblatt Sonnenuhren dat de lijnen die van linksboven naar rechtsonder lopen, de data aangeven waarop de zon in het gebied van een ander sterrenbeeld van de dierenriem komt, dus rond de 20e van elke maand.

Van de linker wijzerplaat die naar het zuidoosten is gericht, kan ik van het centrale gedeelte eigenlijk geen chocola maken. De uurcijfers zijn uitstekend waarneembaar, maar je moet wel Arendsoog zijn om te kunnen zijn dat de halve uren worden aangegeven door punten tussen de cijfers. Mijn gebrekkige waarneming stoort me niet. Het is verrassend om met behulp van het Faltblatt Sonnenuhren de zonnewijzers aan zo’n barokke gevel te ontdekken.

Vóórdat wij het vouwblad haalden bij het toerismebureau wandelden wij al meerdere keren over de Stadtbrücke, maar zonnewijzers aan de brug waren ons niet opgevallen. Mét het vouwblad duurde het zelfs ook nog even voor we ze zagen. We hadden de term “flussabwärtigen Brückenkanzeln” niet helemaal tot ons laten doordringen. Ze moeten dus gezocht worden aan de stroomafwaartse kant van de brug.  In een keer zagen we ze alle drie, als diamanten in een roestvrijstalen rotsformatie. We werden er allebei blij van. Nummer 7 (daar zijn we al) heeft een wijzerplaat die parallel is aan de aardas. De bovenkant van de schaduwwerper is eveneens parallel aan de aardas, waarmee dit mooie instrument kan worden gerekend tot de polaire zonnewijzers.

 

De middelste, nummer 8, heeft een verticale cijferplaat met de bovenkant van de schaduwwerper evenwijdig aan de aardas. Nummer 9 heeft een horizontale cijferplaat en de schaduwwerper is evenwijdig met de aardas. Het vouwblad vermeldt nog dat, in tegenstelling tot 7 en 8, tijdens de gehele zonneschijnduur de tijd afleesbaar is.

Geïnteresseerd in zonnewijzerkunde? Kijk eens op de website www.dezonnewijzerkring.nl