gehen ins Kino

De Bleichstraße heeft nóg een verborgen verrassing voor ons in petto. Als we vanaf Kätz Garten onze wandeltocht naar het Bahnhof voortzetten, passeren we een bioscoop die verscholen ligt achter een mooie tuin. Volgens de folder zijn hier zonnewijzers te zien. Zonnewijzers ín een bioscoop? Het lijkt me onaannemelijk dat een producent het publiek naar de bioscoop probeert te lokken met een film over een zonnewijzer. We hebben natuurlijk de verfilming van Maarten ’t Harts “De zonnewijzer”, maar dat was een tv verfilming en bovendien heeft de zonnewijzer hier een weliswaar cruciale, maar korte rol in het geheel. Romans die “De zonnewijzer” heten zijn er meerdere. Een bekende is “The sundial” van Shirley Jackson. In deze detective wordt steeds naar een zonnewijzer in de tuin verwezen alsof het een soort magisch oog is, maar het verhaal zou zich ook hebben kunnen ontwikkelen als dat magische oog een kunstwerk was geweest. Wel een leuk boek trouwens, dat helaas nooit verfilmd is.

We moeten dus niet ín de bioscoop zijn, maar er buiten. We scharrelen om het gebouw heen en onze moeite wordt beloond. De eerste zonnewijzers die we zien zijn duidelijk zuidgerichte zonnewijzers, een grote en een kleine. 

De grote, die werkt met tijdsvereffening, zou een nauwkeurigheid van ongeveer drie minuten hebben. Er zijn lussen als uurlijnen. De rechte lijnen in de lussen geven de middelbare tijd aan. De tijdsaanduiding geschiedt door middel van een lichtbundel door een schijf met een gaatje. De onderste gebogen lijn geeft de zomerzonnewende aan en de bovenste de winterzonnewende. De rechte lijn staat er voor de equinox. 

Daarbij, voor het contrast, een klassieke zuidgerichte zonnewijzer met halfronde en straalvormige wijzerplaat.

We lopen om de hoek van het gebouw en daar blijken tot mijn grote vreugde nóg twee zonnewijzers getekend te zijn op de naar het oosten gerichte achterwand van het gebouw. Het zou een mooie uitdaging voor een kunstenaar zijn om de vluchtuitgang op te nemen in het verhaal over de tijdswaarneming. Nu zit dat deurtje er maar een beetje lullig bij. Het embleem “Komm wir gehen ins Kino” inspireerde me tot de titel van deze aflevering.

Voor de grote zonnewijzer op de naar het oosten gerichte achterwand geldt hetzelfde verhaal als voor de grote zonnewijzer op de maar het oosten gerichte wand voor wat betreft de nauwkeurigheid, de lussen en de lichtbundel door een schijf met een gaatje.

Boven de wijzerplaat weergave van de zogenaamde wijzerwortel = snijpunt van het verlengde van de uurlijnen. Er staan bijna-parallelle uurlijnen getekend.

O ja. De zonnewijzer komt wel eens in films voor. Zelfs in een Disney film. Beetje vreemd, maar wel leuk.

Geïnteresseerd in zonnewijzerkunde? Kijk eens op de website www.dezonnewijzerkring.nl